20. mars 2015: FNs internasjonale lykkedag.

Lykke er....

Etter noko iherdig radiolytting på veg heim frå jobb vart eg, som vanleg, meir opplyst. I dag er det FNs internasjonale lykkedag, så eg har kjent litt etter sjølv. Eg kjende meg skremande lite lykkeleg.

Og kva var lykke no att? Glede, smil, latter, rikdom, perfeksjon, harmoni, å vere vellykka, skjønnheit, kjærleik, slank fysikk, fin bil, nybeisa hus, grønsåpelukt og roser på bordet?

Det var ei lette å høyre nyanseringa på radioen. Omgrepet lykke er kanskje feil, og i såfall strekkjer vi oss etter eit anna ideal enn kva vi burde gjere. Lykke er for meg ein lettliva, smilande, nesten euforisk uanstrengt og ukomplisert kjenslestatus. Eg blir nesten stressa berre ved tanken på å vere i denne tilstanden for lenge om gongen. Den kjem i små blaff, og helst uventa og bardust og utan at eg var heilt tilstades, men eg kjem på det etterpå, når dei er forbi.

Eg hadde nokre tilfelle denne siste veka, som illustrerer kva eg meiner.  Som til dømes da eg på laurdag vende nasa mot heimlege trakter, og såleis måtte forsere ein fjellovergang frå vest mot aust. ... Eg hadde eit snev av hovudverk ved avreise, noko eg valde å kurere med inntak av store vassmengder oralt. Den ideen i seg sjølv, er ganske fornuftig. Eg lydde til Lynyrd Skynyrd med bilstereoen sin maxbass. Junior i baksetet sovna, sola skein, blå himmel, kvite vidder, skituristar hadde okkupert kvar ein ledig vegskulder og armkrok. Lykke. Strynefjellet var besudla av tidleg påsketuristeri. Eg passerte Grotli, passasjeren sov, bilen gjekk godt, solbrillene var på grevet, bassen dunka. Eg var på veg inn i turen si trasigaste fase,  Grotli-Dønfoss, det er eit utuhenta, kjedeleg vegparti, eg sovnar nesten kvar einaste gong og hugsar aldri at eg har passert når det er over. Denne gongen vart det ikkje slik. Eg var mindfull så det heldt, lenge. Og eg veit kva eg snakkar om. Eg har prøvd meg på strikking, somme meiner ein blir like nedstressa av strikking som av yoga. Ikkje eg, eg blir svært obs på alt eg skulle ha gjort og alt som ikkje blir gjort, så lenge eg sit med ineffektiv tekstilproduksjon. Eg har også i det siste freista fargelegging for vaksne, noko som og er sagt å skulle ha same effekt. Funka ikkje heilt skikkeleg, eg vert heller svært klar over ymse fargeblyantkvalitetar for å ikkje nemne blyantkvessarkvalitetar.

Denne gongen fann eg fram til ein aktivitet som tek pusten frå ein, gjer ein meir skjerpa enn noko anna, alt fokus vart vend inn mot mitt indre sjølv, ingenting klarte å vippe meg av pinnen, eg kan ikkje hugse kor tid sist eg var så til dei grader til stades i nået. Heile kroppen stod i spenn. Det var det lækjande vatnet som skulle kurere gruff i hovudet, som ville ut att. Har de tenkt over kor vanskeleg det er å snike seg til ein pisseplass på ein fjellovergang i skisesongen? Eg kunne liksom ikkje berre la min nette VW caravelle, med plass til mormor og sju av åtte, lene seg innåt den fyrste SUVen eg såg for så å åle meg ned i mellom å vri gamla, som det så poetisk er uttala. Der var særs få vatnavgangshøve langsmed vegen og brøytekantane var høge å bestige, og om eg så hadde gjort det måtte eg etterpå ha grave meg ned til den kjørra eg skulle gøyme meg bak. Eg hadde pissa ut meg lenge før det. Eg køyrde tappert vidare, medan kreative scenario spela på mi indre scene. Eit lite bel vurderte eg kaffikoppen min, men eg har sett komifilmar med slikt utfall og tenkte at så langt er eg ikkje komen. Eg fylte tjuge for nokre år sidan, øl drikk eg lite av og det var berre under mi kvinnelege verdigheit å pisse i ein kopp, i ein bil, med ungen i baksetet. Ferda fortsette. Eg sikta mot bensinstasjonen på andre sida og mobiliserte all tankekraft, eg visualiserte etter beste evne, var ei stund innom Bertrand Larsen, mentaltrenaren. Fødslar gjekk i reprise i sinnet mitt, du har klart deg gjennom verre dagar, hald ut, ver sterk, KNIP for f...!!! Ein kilometer frå målet laut eg svinge til sides, stogge bilen, sjekke tilhøva utanfor, ikkje snakk om! Det var innsyn frå alle kantar, eg bøygde meg for sjenansen. Ut på vegen att, bevisst, klarsynt, forsiktig oppgiring. Lynyrd Skynyrd sine bassbølger påverka no trykket i blæra såpass at dei måtte tre til sides, eg skrudde av radioen. Talde metrane til Statoil. Pusta roleg, men bestemt. Nærma meg. Fyrste avkøyrsla. Blinka. Feil avkøyrsle. Rusa opp att. Skvalping i blæra. Junior Gorg vakna. Svinga til sides. Rett denne gongen. Av med selen, stram beskjed til minsten om å sitje i ro, krisesutuasjon, forklarer seinare. Ut døra. Bestemte steg. Inn på avtredet. Mørkt. Ljosbrytar. Uttafor døra? Innafor? Uttafor likevel? Nei, innafor. Dosetet. Doloket opp. Sitt ned. Slapp av.

Alle bekymringar eg hadde hatt siste kvarteret forsvann i doskåla.

Eg var fri, eg var ny, årelating.

Etter å ha funne att roa og innfridd krava til hygiene, kunne eg forlate toalettet på bensinstasjonen øvst i Skjåk og møte verda med nye auge. Vurderte å kysse føtene til innehavaren da eg kom ut att i butikken, men kjøpte i staden ei pakke med nøtter (av alle rare ting), det var mitt offer til vegguden denne dagen. Vel attende i bilen var eg ei smilande og godt nøgd mor, som akkurat hadde hatt eit enkelt blaff av lykke.

Det hadde vore veldig travelt om eg skulle gå rundt med denne lykkekjensla på permanent basis, det hadde ikkje vore til å leve med. I dag på radioen fekk eg forståing av at det heldt å vere tilfreds med kvardagen slik på det jamne. Ein skulle senke listekravet til lykka. Hadde ein nokon å bry seg om, nokon som brydde seg om ein, ein kropp som fungerte i det daglege så var det godt nok. Og det vart sagt, på P2(!), at ein måtte tulle meir, vere meire tullete, tull og tøys er bra for oss.

Ha ei tullete helg.

Grunnen til at ein alltid skal betale tannlegerekninga før ein legg ut på skitur.

Ein kan gå frå problema, og at ein og kan gå seg kreativ har eg skjønt for lenge sidan. Det seier også dronninga bak Fjellflyt.no. Eg kjenner ikkje dama, men ho bur i Vågå og eg beundrar ho i løyndom.

Dagen i dag starta bratt, kan ein seie, eg seig ned i tannlegestolen omlag klokka 08.13. Det var ikkje det at eg hadde så mange krater og tette att, berre det vanlege "bruk tanntråd!" og tilpassing av bittskinne, noko liknande dei boksarane brukar i ringen. No er det svært sjeldan at eg entrar slike sportsarenaer, men denne skal brukast på ein annen arena, i senga.
Dette høyrest nok både spennande og privat ut, sett utanfrå. Særleg med Fifty shades of grey som bakteppe og det faktum at ein ikkje inne i den mest fyrrige årstida, korkje klimatisk eller skjematisk. Eg kan love alle, at mannen tykkjer dette hjelpemiddelet ymtar meir frampå om kva som kjem sigande, enn om kva som var, ein annen vår, ei anna tid, eit anna univers.

 Eg er av desse kjerringene som gnissar og bit i søvne, ikkje så mykje på mannen, men på tennene. Dette bidreg i sin tur til stiv nakke og lause tenner, ja eg veit, høyrest utruleg sensuelt ut, men det er heilt feil. Difor har eg no fått slik spesialtilpassa bokseutstyr, de kan tru det er stas.
Og det kan tru det kosta, mykje meir enn det smaka faktisk. Da eg såg rekninga, drog eg veret eit par gongar, litt raskare enn ellers. Før eg klarte å brette fjeset attende i rolege og avbalanserte faldar. Det krevde si kvinne. Eg sette meg inn i bilen, la fakturaen på passasjersetet, drog på meg sjølv selen, rekninga fekk sitje selelaus.

Køyrde rundt noko rådvill fyrst, før eg ringde mannen på jobb for å skrifte og få unnagjort nokre ave Maria. Han er sindig nok til å la det passere i stillheit. Etter skriftinga fekk eg, av den nyutnevnte, katolske presten på yste Fjelli, innvilga ein skitur som trøyst. Eg argumenterte med at årsaka til tanngnissing og bittskinnebehov opphaveleg kom frå for lite skigåing. Det var greitt. (Utruleg grei kar!)

 Ivrig, heiv eg ut søpla, før eg sveiva i gang ei klemaskin og ei oppvaskmaskin, eg fora høns, plukka og vaska egg, for å halde husmorsamvitet på eit minimumsnivå. Deretter var det på med ullundertøy. bukse, jakke, huve, vottar, og sist, men mest av alt, den sexy hundeluftar-trusa. Ein super konstruksjon, eit belte til å feste hundeselen i, som gjer at ryggen blir belasta der han er sterkast, i mitt tilfelle ved overgang til bakende. Kvifor den er sexy attpå må de ikkje spørje meg om, eg berre eig og brukar trusa. Det var seljaren som sa den gav usedvanleg sexy rompe, i tillegg til den reint praktiske funksjonen når ein luftar bikkja. Eg har fortsatt problem med å sjå sexy-nessen i dette utstyret, men eg har ein mistanke om at den er slik "sexy utan at ein sjølv veit det", og det er jo beste sort.

Så eg snodde meg ganske så forførerisk opp mellom snøskavl, gran og rotvelte, eg åleine, i lag med bikkja. Ikkje til å kimse av akkurat. Musklane jobba, og de veit korleis det er, på lag med terreng og snø og ski og stavar. Vi pusta og vi vart varme, og somme av oss spratt att og fram frå eine trestammen til neste, det var ikkje eg.

Eg og fjellskia jobba seigt fram og opp, oppom tregrensa, over delvis pudder, marengs og skare, kokosmasse, melis og alle andre variantar. Utruleg godt var det å få sjå utover att, urøyvd snø og lokkande vardar. Fjord og fjell, arm i fot. Eg såg utover dei kvite vestlandstoppane og drøymde meg heim, innom og bakom fjella. Eg festa noko fjell og ein sjølfi til e-film vhja mobtlf.

Eg drog veret, og eit lite bel var all tannhelseproblematikk borte, som dugg for solen. Brått fekk eg eit syn eg godt kunne vore forutan, dei kvite fjella endra karakter for mitt indre auge. Dei vart til verdas største tanngard, og midt i ein jeksel, der stod eg. Ettersom blikket mitt fylgde tannhalsane ned mot fjordtungene, tenkte eg med meg at tanntråd har dei ikkje brukt korkje i Innvik eller på Hopland og utover. Og toppane såg slitte ut, der grus og vardar kappast om gunst mot den kvite emaljen. Au. Eg snudde tuppane ned att. No er ikkje eg nokon telemarksresar, eg er ein ihuga plogar. Eg renner til og med MED feller, ikkje mykje fart og sjølvtillit å spore. Innbitt. Redd.
Vrangsynet av tannlegerekninga framfor augene mine, dansa som den grønkledde for Gynt.
-Eg skulle ha betalt den før eg tok turen opp og ut!
 Eg staura meg nedover bakkane, trinsene fyrst, så skituppane, stavane og nerkjeften, vekslande skare og marengs. I bakhovudet leika angsten, angsten for å ende opp tannlaus nedmed ein granlegg. Eg forbante meg sjølv i stundens hete, for at eg tok sjølfi med buff framfor tennene. Det kunne ha vore min siste sjanse til å ta sjølfi med sjølvdyrka gebiss.
Og bikkja var min nærasta omsutsperson. (Eit lite augeblikk var eg inne på tanken om at eg hadde løyst sjukepleiarmangelen for all framtid, vi kunne alle bli stelt av topptrente, superintelligente, border-colliar. Da eg i neste sekund kom på at reveenka allereie hadde vore inne på tanken, og hadde dressert ein katt til dette formål, forstod eg at eg var seint ute med den ideen. Og.)

Seint gjekk det også i snøen, bikkja for bekymra att og fram, som for å sjekke om eg fortsatt var ved mine fulle fem, sette ho seg ned og betrakta seilasen på avstand.
Etter okking og stønning og buksering nådde vi allfarveg og sivilisasjon. Eg reiste skia opp attmed inngangsdøra, eg gav sjukepleierska mat og vatn i skåla. Ho takka djupt, åt, og la seg letta ned på matta si. Eg fann meg ein kaffekopp og betalte rekninga. Eg hadde funne sjelefred. Eg hadde funne ut at eg hadde investert i eit fleirbruksprodukt.
 Neste gong puttar eg bittskinna i sekken, den kan vere fin å ha om ein skulle kollidere i den eine bjørka, i himmelsjå.